Halkla İlişkiler ve Pazarlama Farklılıkları



Gerek “akademi” de gerekse sektörde halkla ilişkiler bir departmandan daha çok bir yardımcı  “tanıtım” faaliyeti olarak görülmektedir. Bu belirsizlik pazarlama ve halkla ilişkiler özelinde daha da karmaşık bir hale dönüşmüştür. Bu karmaşıklığın en temel ayrım noktası ise şöyledir; Pazarlama birimleri segmentasyonlara yönelik iletişim faaliyetleri yürütürken, halkla ilişkiler (PR) daha çok kamulara yöneliktir. Kamular segmentasyonlara  oranla da daha genel ve kapsayıcıdır. 

Kurumlardaki Pazarlama Doktrini 



Örgütlerin asli amaçlarından biri kar elde etmektir. Bu işleyiş sürecinde doğrudan satışa etkisi yüksek olan pazarlama, çoğu örgütte üst düzey yöneticiler için önem atfedilen bir alana dönüşmüştür. Bu istek, Halkla İlişkiler departmanları da dahil olmak üzere birçok ilgili departmanın pazarlama departmanının alt segmenti haline getirmiştir. Pazarlama departmanlarının bu doktrini, halkla ilişkiler uygulamalarının etki alanında karmaşıklığa neden olabilir. Bir pazarlama uygulayıcısı; satış ve promosyon odaklı yaklaşırken, buradaki eylemlerden kaynaklı kamuoyu oluşumunu ön göremeyebilir. Bu durum, beraberinde boykot veya krize neden olabilmektedir. Pazarlama departmanlarının bu başarıyı sağlayamamalarını kurulan tüketici koruma hareketlerinden çıkarım yapabiliriz.

Sadece Pazarlama Odaklı olmak


Birçok örgüt işleyiş bakımından yalnızca kâr odaklı düşünmekte ve pazarlama odaklı bir liderlik yapmaktadır. Kurumlar kendilerini çevreleyen daha büyük sistemler içerisinde yer almaktadır (açık sistem teorisi). Bu durum, özerk bir yapı içerisinde yalnızca kurumsal vizyonlarına yönelmeyi de oldukça güçleştirmektedir. Günümüz çağında özellikle kuruluşları tehdit eden etkenlerin birçoğu kamuoyu oluşumlarıdır (çevresel sorunlar, toplumsal sorunlar, ahlaki değerler bu hassasiyeti oluşturur). Yalnızca pazarlama odaklı düşünen kuruluşlar için bu tür tehditlere karşı eylem gerçekleştirmek – özellikle gerçekleşmeden- ise oldukça zordur. 

Halkla İlişkiler  Sadece Tanıtım değildir


 Pazarlama ve PR arasındaki bir diğer sorun -PR bağlamında- PR faaliyetlerinin çoğunluğunun ürün ve markaları tanıtıcı ücretsiz bir araç olarak görmeleri ve yalnızca bu amaçla kullanılmalarıdır. Ürün ve hizmetlerin tanıtımında PR kullanımı sıklıkla görülmekle beraber bu amacın halkla ilişkilerin asıl amacını göz ardı etmektedir.  Bu hususta IPRA ve halkla ilişkiler öğreticileri sıklıkla mücadele etmektedir. Hatta bazı eğitmenler tanıtımı halkla ilişkilerden tamamen ayırarak farklı bir noktaya koymaktadır. 

Kotler ve Grunig Bakış Açısıyla Halkla İlişkiler ve Pazarlama


PR pazarlamanın yardımcı dalı olarak görerek alt kategoriye alan önemli pazarlama yazarlarından biri Kotler’dır. Kotler halkla ilişkilerin pazarlama yön eyleminde bulunmasının başarılı sonuçlar doğuracağı yönündedir. Grunig bu söylemi eleştirel olarak yaklaşmaktadır. Birincisi Hİ bir iletişim aracı iken pazarlama da ürün geliştirme, fiyat, dağıtım gibi düzenlemeleri içerisine alır. İkincisi halkla ilişkiler iletişim ile tutum belirlerken, pazarlama tüketici-ürün ilişkisine odaklanmaktadır. Grunig PR’ı pazarlamadan farklı daha yönetsel bir işlevi olduğunu sıklıkla vurgulamıştır.



Ozan Gül
Ozan Gül

Erciyes Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümü mezunuyum. Halihazırda Anadolu üniversitesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık ABD yüksek lisansımı yapmaktayım. "iletişim Zinciri" web sitesi aracılığıyla bölüme ve mesleğe yönelik içerikler oluşturmaktayız.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme